Przechód, st. 1 (gm. Korfantów), motte

Przynależność administracyjna i toponomastyka

• Współczesna: gmina Korfantów, pow. nyski, woj. opolskie.
• Historyczne jednostki administracyjne: księstwo opolskie.
• Nazwy historyczne: Przechód (niem. Waldfurt); w literaturze także: grodzisko w Rzymkowicach (niem. Ringwitz), a także nazwy: Rzymkowice lub Leopoldowiec (w zależności od opracowania).

Lokalizacja

Obiekt w Przechodzie położony jest na płaskim terenie, w podmokłej dolinie niewielkiego cieku (prawy dopływ Ścinawy Niemodlińskiej), obecnie w obrębie lasu, na wysokości ok. 182-187 m n.p.m. Leży ok. 2,3 km na południowy wschód od centrum miejscowości Przechód, ok. 1,7 km na wschód od zabudowań wsi Borek oraz ok. 2,7 km na północny wschód od miejscowości Rzymkowice, przy tzw. Drodze Chrzelickiej. Relikty założenia mają postać rozsypiska kopca o średnicy ok. 70 m, zniszczonego przez pozyskiwanie kruszywa; na cieniowanym modelu reliefu czytelne są też liczne ślady prac melioracyjnych (rowy i groble), a w pobliżu krzyżują się drogi leśne.

Wybór źródeł do dziejów miejscowości i dóbr ziemskich

Stanowisko może być związane z nieznaną z nazwy zanikłą wsią lub folwarkiem; brak jednoznacznych wzmianek źródłowych pozwalających na identyfikację.

Historia budowlana obiektu

Obiekt interpretowany jest jako domniemane założenie typu motte. Stanowisko tworzy nasyp w kształcie ściętego ostrosłupa o średnicy ok. 70 m (być może sztucznie uformowany ostaniec naturalnego pochodzenia). Górna część, wyniesiona maksymalnie do ok. 7 m, ma zarys zbliżony do prostokąta i wymiary ok. 16×18 m. Majdan jest wklęsły i w znacznym stopniu zniszczony w wyniku wydobycia piasku, szczególnie na stokach południowym i wschodnim, gdzie widoczne są wyrobiska. Nie stwierdzono wyraźnych śladów fosy otaczającej założenie; możliwe jednak, że pierwotnie zabagniona dolina, obecnie zmeliorowana, tworzyła rodzaj stawu lub nawodnionej fosy wokół obiektu. Ze względu na rozległe przekształcenia terenu oraz słabą jakość danych nie rozpoznano infrastruktury towarzyszącej stanowisku.

Chronologia: brak materiału zabytkowego – obiekt wymaga weryfikacji.

Konkretne wzmianki (wybór): Kaźmierczyk, Macewicz, Wuszkan 1977, s. 449-451; Pawłowski 1978, s. 329-330; Nowakowski 2017, s. 417-418.

@book{kazmierczyk_studia_1977,

title = {Studia i materia\ly do osadnictwa Opolszczyzny wczesno\'{s}redniowiecznej},

author = {J. Ka\'{z}mierczyk and K. Macewicz and S. Wuszkan},

year  = {1977},

date = {1977-01-01},

urldate = {1977-01-01},

pages = {42-43},

address = {Opole},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@book{Nowakowski2017,

title = {\'{S}l\k{a}skie obiekty typu motte. Studium archeologiczno-historyczne},

author = {Dominik Nowakowski},

year  = {2017},

date = {2017-01-01},

urldate = {2017-01-01},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@phdthesis{pawlowski_grody_1978,

title = {Grody sto\.{z}kowate, ostros\lupowe i wie\.{z}e mieszkalno-obronne na \'{S}l\k{a}sku w \'{s}redniowieczu},

author = {A. Paw\lowski},

year  = {1978},

date = {1978-01-01},

urldate = {1978-01-01},

pages = {199-200},

school = {KHASiT Politechniki Wroc\lawskiej},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {phdthesis}

}