Czernica, st. 1 (gm. Czernica) – motte

Przynależność administracyjna

Obecna: Czernica (Tschirne, Kr. Breslau, MBL. 4969), gm. loco, pow. Wrocławski; stan. nr 1, AZP 48/81-30

Przynależność historyczna: księstwo wrocławskie

Lokalizacja

Na terasie zalewowej starorzecza Odry, na S od wsi.

Wybór źródeł do dziejów miejscowości i dóbr ziemskich:

• 1265 – Henryk III wrocławski sprzedał biskupowi Tomaszowi dział ziemi we wsi Chirnczicz (SUb, III, nr 521)
• 1273 – biskup Tomasz nakazał swojemu poddanemu Nagodo przenieść wieś Czirnicza na prawo niemieckie (SUb, IV, nr 213)
• 1291 – villa, que dicitur Cyrne (SUb, VI, nr 29)
• 1353 – wymienione Cziren (RWN, s. 80)
• 1403 – dziekan katedry Franciszek de Beneschaw oświadczył, że jego poddany Mikołaj, sołtys w należącej do dziekana Czernicy, sprzedał kmieciowi Janowi Rudilowi grzywnę czynszu na budynku gospodarczym (AAWr., DL, sygn. GG 35)
• 1425 – Tschirwicz (KPW, nr 52)
• 1529 – wzmiankowana wieś biskupia Tschirnicz (AAWr., DL, sygn. PP 17).

Opis obiektu

Głównym elementem założenia jest nasyp założony na planie czworoboku z zaokrąglonymi narożami o wymiarach u podstawy 19 x 25,5 m, u góry 8 x 14,5 m i wysokości 2,5 m. Kopiec otacza fosa o szerokości 10-14 m. Miejscami czytelne są rozsypiska wału zewnętrznego o szerokości do 7 m. W wykopie sondażowym odkryto ruinę budowli murowanej, którą stanowiła warstwa gruzu ceglanego z zaprawą wapienną zalegająca na warstwie płyt kamiennych. Badania wiertnicze obiektu wykazały, że kopiec zbudowano z gliny calcowej pozyskanej z kopania fosy. Dolne partie centralnie zlokalizowanego budynku obsypano gliną.

Obiekt ten mógł mieć wymiary zbliżone do czytelnego obniżenia, a więc około 7 x 12 m. Nie można jednak wykluczyć, że budowla ta pierwotnie miała wymiary 7 x 7 m, a węższe obniżenie w wschodniej części plateau stanowiło rodzaj dojścia. Podczas badań powierzchniowych i sondażowych pozyskano fragmenty ceramiki stalowoszarej i kremowej, w tym brzegi z okapem, fragmenty dachówek karpiówek i cegieł z glazurowaną główką, datowane na XIV-XV w.

Mapy

Zdjęcia

Dokumentacja w ramach projektu „Od grodu do zamku“

Wzmianki konkretnie o tym obiekcie

Antoniewicz 1964, s. 31; IKZA 1965, s. 59-60; Kaletyn 1967, s. 243; Pawłowski 1978a, s. 221-222; Pawłowski 1978b, s. 242-243; Prus 1994, s. 108; Nowakowski 2017, s. 287-288

@article{antoniewicz_mapa_1964,

title = {Mapa grodzisk w Polsce},

author = {W. Antoniewicz and Z. Warto\lowska},

year  = {1964},

date = {1964-01-01},

urldate = {1964-01-01},

journal = {Wroc\law},

pages = {29},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@booklet{IKZA_informator_1965,

title = {Informator Konserwatora Zabytk\'{o}w Archeologicznych},

year  = {1965},

date = {1965-01-01},

urldate = {1965-01-01},

pages = {59-60},

month = {01},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {booklet}

}

@booklet{informator_1959-1960,

title = {Informator Konserwatora Zabytk\'{o}w Archeologicznych 1959-1960},

year  = {1959},

date = {1959-01-01},

urldate = {1959-01-01},

pages = {126-127},

month = {01},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {booklet}

}

@article{Kaletyn1967,

title = {Sprawozdanie z dzia\lalno\'{s}ci konserwatora zabytk\'{o}w archeologicznych na terenie woj. wroc\lawskiego w 1965 roku},

author = {T. Kaletyn},

year  = {1967},

date = {1967-01-01},

urldate = {1967-01-01},

journal = {Silesia Antiqua},

volume = {9},

pages = {232-245},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@book{Nowakowski2017,

title = {\'{S}l\k{a}skie obiekty typu motte. Studium archeologiczno-historyczne},

author = {Dominik Nowakowski},

year  = {2017},

date = {2017-01-01},

urldate = {2017-01-01},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@phdthesis{pawlowski_grody_1978,

title = {Grody sto\.{z}kowate, ostros\lupowe i wie\.{z}e mieszkalno-obronne na \'{S}l\k{a}sku w \'{s}redniowieczu},

author = {A. Paw\lowski},

year  = {1978},

date = {1978-01-01},

urldate = {1978-01-01},

pages = {199-200},

school = {KHASiT Politechniki Wroc\lawskiej},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {phdthesis}

}

@article{Pawlowski1978b,

title = {Z bada\'{n} grodzisk \'{s}redniowiecznych wojew\'{o}dztwa wroc\lawskiego},

author = {A. Paw\lowski},

year  = {1978},

date = {1978-01-01},

urldate = {1978-01-01},

journal = {Sprawozdania Archeologiczne},

volume = {30},

pages = {241-258},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@article{\ssRWN,

title = {RWN = Registrum villarum, allodiarum et jurium ducatus Wratislaviensis et districtus Nampslaviensis},

editor = {G.A. Stenzel},

year  = {1843},

date = {1843-01-01},

urldate = {1843-01-01},

journal = {\"{U}bersicht der Arbeiten und Ver\"{a}nderungen der Schlesischen Gesellschaft f\"{u}r Vaterl\"{a}ndische Kultur im Jahre 1842},

pages = {60-141},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@collection{\ssSub03,

title = {SUb III = Schlesisches Urkundenbuch. Bd. III: 1251-1266},

author = {III SUB},

year  = {1984},

date = {1984-01-01},

urldate = {1984-01-01},

address = {K\"{o}ln},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@collection{\ssSub06,

title = {SUb VI = Schlesisches Urkundenbuch. Bd. VI: 1291-1300},

author = {VI SUB},

editor = {H. Appelt and J. Menzel and W. Irgang},

year  = {1998},

date = {1998-01-01},

urldate = {1998-01-01},

address = {K\"{o}ln},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@article{βKPW_1953,

title = {Nieznana ksi\k{e}ga podatkowa ksi\k{e}stwa wroc\lawskiego z 1425 r.},

author = {W Korta},

year  = {1953},

date = {1953-01-01},

urldate = {1953-01-01},

journal = {Sob\'{o}tka},

volume = {8},

pages = {223\textendash256},

note = {skr\'{o}t KPW},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}