Rudziczka, st. 2 (gm. Prudnik), grodzisko

Przynależność administracyjna i toponomastyka

• Współczesna: gmina Prudnik, pow. prudnicki, woj. opolskie.
• Historyczne jednostki administracyjne: księstwo śląskie, księstwo opolskie, księstwo głogówecko-prudnickie.
• Nazwy historyczne: Rudziczka (niem. Riegersdorf), zapisy: 1300 – Ruderi villa; 1388 – Rudgerzdorff; 1402 – Rudigersdorff.

Lokalizacja

Stanowisko położone jest w pobliżu centrum miejscowości, w odległości około 250 m na północny wschód od kościoła oraz około 200 m od drogi Nysa–Prudnik. Zlokalizowane jest na cyplu skarpy opadającej do doliny cieku Meszna, płynącego przez Rudziczkę, na wysokości 265–272 m n.p.m. Relikty założenia obronnego mają postać kopca o owalnej podstawie i wymiarach około 30–40 m. Teren stanowiska jest obecnie porośnięty drzewami liściastymi.

Wybór źródeł do dziejów miejscowości i dóbr ziemskich

• 1300 – Ruderi villa (LF, C, 228)
• 1337 – sołtys i pleban z Rudgeri villa (RS nr 5844)
• 1388 – dobra lenne sołtysa Pelegryna i jego syna Lutka w Rudziczce (CDS XXXIII, 28–29)
• 1402 – Lutek z Rudziczki (CDS XXXIII, 29)
• 1409 – wymieniony w dokumencie sprzedaży staw położony pod domem (Haus) (CDS XXXIII, 29)
• 1527 – w Rudziczce siedzieli Jerzy i Piotr Beessowie z Myszowic (CDS XXXIII, 29, 33, 38)

Historia badań

Stanowisko prawdopodobnie nie było znane w okresie przedwojennym. Weryfikację stanowiska w ramach AZP przeprowadził w 2006 r. M. Furmanek. Chronologię obiektu określono na średniowiecze, przy czym w trakcie badań nie pozyskano zabytków ruchomych.

Opis i stan zachowania

Stanowisko położone jest na cyplu wysoczyzny, wyniesionej około 20 m ponad dolinę Mesznej. Ma postać owalnego nasypu, którego stoki ukształtowano przez wycięcie fosy wokół cypla. Wysokość nasypu względem dna fosy wynosi 4–6 m. Fosa ma szerokość około 4–5 m, przy czym od strony północnej wypłyca się do głębokości około 1 m. Górna powierzchnia nasypu, o wymiarach około 12 × 20 m, ma formę wypukłą. Na zewnątrz fosy znajdował się wał, obecnie słabo czytelny. Po stronie północnej fosa w formie lejowatej uchodzi do doliny. Stoki doliny w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu pokryte są licznymi wkopami o nieustalonej funkcji.

Stanowisko zlokalizowane jest na cyplu wysoczyzny, nad doliną cieku Meszna, u zbiegu trzech dolin, w miejscu, gdzie ciek zawija na północ i łączy się z lewym dopływem. W pobliżu przebiegał trakt łączący Nysę z Prudnikiem, którego przebieg odpowiada współczesnej drodze nr 41. Położenie obiektu zapewniało dobre warunki widoczności, umożliwiające kontrolę nad doliną. W odległości około 150 m na południowy zachód od stanowiska, w dolinie Mesznej, znajduje się stanowisko nr 1, natomiast około 150 m na południowy wschód widoczne są relikty dawnego stawu.

Chronologia: nie znaleziono zabytków umożliwiających określenie chronologii obiektu. Jego forma terenowa sugeruje jednak datowanie na okres średniowiecza.

Konkretne wzmianki (wybór): LF C, 228; RS nr 5844; CDS XXXIII, 28–29, 33, 38; Kaźmierczyk, Macewicz, Wuszkan 1977, s. 445; Nowakowski 2017, s. 413.

@article{Hellmich1930,

title = {Schlesische Wehranlagen},

author = {Max Hellmich},

year  = {1930},

date = {1930-01-01},

urldate = {1930-01-01},

journal = {Altschlesien},

volume = {3},

pages = {40\textendash41},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@book{kazmierczyk_studia_1977,

title = {Studia i materia\ly do osadnictwa Opolszczyzny wczesno\'{s}redniowiecznej},

author = {J. Ka\'{z}mierczyk and K. Macewicz and S. Wuszkan},

year  = {1977},

date = {1977-01-01},

urldate = {1977-01-01},

pages = {42-43},

address = {Opole},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@article{macewicz_konserwatorskie_1975,

title = {Konserwatorskie badania archeologiczne na terenie wojew\'{o}dztwa opolskiego w latach 1970-1972},

author = {K. Macewicz and E. Tomczak and S. Wuszkan},

year  = {1975},

date = {1975-01-01},

urldate = {1975-01-01},

journal = {Opolski Rocznik Muzealny},

volume = {t. 6},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@book{Nowakowski2017,

title = {\'{S}l\k{a}skie obiekty typu motte. Studium archeologiczno-historyczne},

author = {Dominik Nowakowski},

year  = {2017},

date = {2017-01-01},

urldate = {2017-01-01},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@phdthesis{pawlowski_grody_1978,

title = {Grody sto\.{z}kowate, ostros\lupowe i wie\.{z}e mieszkalno-obronne na \'{S}l\k{a}sku w \'{s}redniowieczu},

author = {A. Paw\lowski},

year  = {1978},

date = {1978-01-01},

urldate = {1978-01-01},

pages = {199-200},

school = {KHASiT Politechniki Wroc\lawskiej},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {phdthesis}

}

@collection{\ssCDS33,

title = {CDS XXXIII = Codex Diplomaticus Silesiae, Die Inventare der nichtstaatlichen Archive Schlesiens. Kreis Neustadt, Bd. XXXIII},

editor = {Erich Graber},

year  = {1921},

date = {1921-01-01},

urldate = {1921-01-01},

volume = {XXXIII},

address = {Breslau},

series = {CDS},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}