Wałbrzych-Lubiechów – motte

Wałbrzych Lubiechów, spichlerz z XVIII w. na miejscu dworu na kopcu z XV w.

W dzisiejszym Lubiechowie, dzielnicy Wałbrzycha, zachował się kopiec–motte z mokrą fosą – namacalny ślad średniowiecznej siedziby miejscowego rycerstwa. Szczyt nasypu zajmuje spichlerz z XVIII wieku, ale przy północnej krawędzi widać kamienny narożnik wcześniejszej zabudowy. Założenie łączy się prawdopodobnie z rodziną von Rohnau znaną ze …

Więcej…

Kamienna Góra – zamek

KAMIENNA GÓRA, założenia mieszkalno-obronne na mapie Messtischblatt, ark. 5262 Landeshut, wyd. w 1937 r.: 1 – zamek książęcy na Górze Zamkowej (Burgberg), 2 – dwór obronny Grodztwo (Kreppelhof) (opr. P. Błoniewski)

Tajemnicza, kresowa twierdza w dolinie Bobru i Zadrny, nazywana „sudecką Troją”, powstała w końcu XIII w. przy szlaku do Czech, zapewne dla nadzorowania postępów akcji kolonizacyjnej oraz ochrony fundowanego w 1292 r. opactwa cysterskiego w Krzeszowie. W 1348 r. mogła być świadkiem słynnego „trojańskiego” podstępu księcia Bolka II Małego, który odzyskał wówczas Kamienną …

Więcej…

Rogów Sobócki (gm. Sobótka) – zamek

ROGÓW SOBÓCKI, ruina zamku w widoku z lotu ptaka

Nieistniejący dziś zamek w Rogowie Sobóckim to dawny dwór obronny, w XIX wieku rozbudowany do postaci romantycznej rezydencji. Stał w dolinie Młynówki, w pobliżu kościoła św. Jana Chrzciciela; był otoczony murem i fosą. Ostatecznie miał plan litery „L” (skrzydło północne dwutraktowe, trzykondygnacyjne; w osi skrzydła zachodniego wieża bramna). Zniszczony w 1945 roku, wyburzony w 1972; od 2011 roku prowadzone …

Więcej…

Grodziszcze (gm. Stoszowice) – dwór Pogorzelów (ruina)

GRODZISZCZE, widok dworu od południa (fot. M. Legut-Pinta

Ruiny pałacu w Grodziszczu to ślad złożonej historii rezydencji wiejskiej, która od późnego średniowiecza przechodziła wielokrotne przekształcenia strukturalne i funkcjonalne. Choć pozbawiona dziś detalu architektonicznego, budowla zachowała czytelny układ trójskrzydłowy i relikty rozwiązań renesansowych i barokowych, świadczące o ambicjach jej właścicieli. Lokalizacja woj. dolnośląskie, …

Więcej…

Szczepanów (gm. Marcinowice) – motte (dwór dolny)

SZCZEPANÓW, dwór dolny na NMT (opr. Piotr Błoniewski, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])

Grodzisko stożkowate w Szczepanowie z reliktami siedziby rycerskiej, położone na zarośniętej łące we wschodniej części wsi, przy dawnym folwarku, za rzeką Czarną Wodą. Obiekt usytuowany na wyspie otoczonej nawodnioną fosą, dostępny jedynie od strony zachodniej. Zachowany kopiec z wyraźnym wałem ziemnym i reliktami fosy …

Więcej…

Szczepanów (gm. Marcinowice) – dwór górny

SZCZEPANÓW, widok na ruiny pałacu od strony płd.-zach., 2017 r. (fot. Piotr Błoniewski, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])

Dwór górny w Szczepanowie to przykład ewolucji siedziby rycerskiej – od obronnej wieży mieszkalnej z pierwszej połowy XIV wieku po rozbudowaną, piętrową rezydencję z późnego średniowiecza. Jej relikty, przekształcone później w barokowy pałacyk, zachowały w murach czytelne świadectwa kolejnych faz rozbudowy, obejmujące zarówno konstrukcje …

Więcej…

Dzierżoniów – zamek Hummel (niezachowany)

7. DZIERŻONIÓW, miejsce po wyburzonym zamku Hummel, 2025 (fot. Małgorzata Chorowska)

Zamek Hummel (Hummelschlos) w Dzierżoniowie był średniowieczną siedzibą książęcą, wzmiankowaną od końca XIII wieku. Usytuowany w południowej części miasta, przy ul. Przedmieście, stał obok kościoła parafialnego. Po okresie rozkwitu w czasach Piastów Śląskich uległ stopniowej ruinie – już w 1422 r. określany był jako …

Więcej…

Kątki (gm. Marcinowice) – pałac

KĄTKI, widok na pałac od frontu, 2023 (fot. P. Błoniewski , Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])

Pałac w Kątkach stanowił pierwotnie folwark książęcy Bolka II i Agnieszki, jeden z dwóch odnotowanych we wsi w XIV wieku. Pod koniec tego stulecia przeszedł w ręce rycerstwa. Ze względu na zachowane fragmenty XIV-wiecznych murów bywa utożsamiany z późniejszym dworem obronnym rodziny von Messenau …

Więcej…

Kłaczyna (gm. Dobromierz) – zamek (ruiny)

KŁACZYNA, plan zamku: 1 – mury z XIV w., 2 – mury z XV-XVI w. (za Chorowska 2003, il. 113, s. 171)

Wśród malowniczych krajobrazów Dolnego Śląska skrywają się pozostałości rycerskiego zamku wodnego w Kłaczynie – niegdyś imponującej warowni z XIV-wieczną wieżą mieszkalną i charakterystycznym, monumentalnym kominem kuchennym. Obecnie zachowały się jedynie fragmenty murów i wieży, jednak dawne grafiki i opisy pozwalają odtworzyć jego wygląd. To …

Więcej…