Pełne średniowiecze – okres w średniowiecznej historii Europy, który jest zwykle uważany za szczytowy moment lub centralną część średniowiecza. Na potrzeby katalogu Zamków i dworów obronnych Śląska przyjęto, że przypada na XI–XIII wiek.
![Rekonstrukcja zamku średniowiecznego autorstwa zespołu: Darya Biaketava, Paweł Kultys, Adrian Włodarczyk pod kierownictwem Rolanda Mruczka (2021/22: Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2025/03/Chojnow-Ryc.-4-.jpg)
Zamek w Chojnowie, jedna z najstarszych rezydencji książęcych na Dolnym Śląsku, przez stulecia pełnił kluczową rolę w systemie władzy i obrony regionu. Wywodzący się z XIII-wiecznego grodu kasztelańskiego, został przekształcony w potężną warownię z cylindryczną wieżą typu bergfried, a następnie w renesansową siedzibę książąt …
Choć dziś nieobecny w krajobrazie miasta, niegdyś dorównywał rangą Ostrowowi Tumskiemu – drugi piastowski zamek we Wrocławiu wzniesiono na lewym brzegu Odry, w północnej części Starego Miasta. W XIII wieku tworzył wraz z klasztorami i budowlami rezydencjonalnymi potężną enklawę książęcą, porównywaną z praskim Hradczanami …
![KĄTKI, widok na pałac od frontu, 2023 (fot. P. Błoniewski , Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2025/04/4-Katki-palac-od-frontu-stan-2023.jpg)
Pałac w Kątkach stanowił pierwotnie folwark książęcy Bolka II i Agnieszki, jeden z dwóch odnotowanych we wsi w XIV wieku. Pod koniec tego stulecia przeszedł w ręce rycerstwa. Ze względu na zachowane fragmenty XIV-wiecznych murów bywa utożsamiany z późniejszym dworem obronnym rodziny von Messenau …
Dawna siedziba rycerska w Pastuchowie to przykład średniowieczno-renesansowego dworu obronnego. W obrębie tzw. „majątku górnego” (Oberhof) do dziś przetrwała wieża mieszkalna z połowy XIV wieku, ujęta w późniejsze skrzydła mieszkalne z XVI stulecia. Na północnych krańcach wsi znajdują się także relikty drugiego dworu – …
Renesansowo–barokowy dwór we Wrocławiu–Leśnicy powstał w miejscu średniowiecznego założenia, którego początki wiążą się z dworem książęcym wzmiankowanym od 1 połowy XIII w. Najstarsze murowane partie (po 1420 r.) to piwnice domu 10×20 m; w XVI w. rozbudowano rezydencję o trakt południowy, wieżę wejściową i …
Zamek książęcy w Bolesławcu usytuowany był na łagodnym stoku opadającym ku dolinie Bobru, w południowo-zachodniej części średniowiecznego miasta lokacyjnego. Twierdza wystawała poza obrys murów miejskich, pozostając jednak z nimi funkcjonalnie powiązana, a od południa zabezpieczona fosą miejską. Od XIII wieku stanowiła kluczowy punkt administracyjny …
Pałac w Marszowicach jest obiektem wielofazowym, którego obecna forma powstała w wyniku nowożytnych przebudów i adaptacji starszej siedziby rycerskiej. Najstarszą częścią założenia jest ceglana wieża mieszkalna z XIII wieku, zachowana w północno-wschodniej części pałacu. Wzniesiono ją na planie prostokąta, z masywnymi murami z cegły …
Siedlisko to siedziba o wielowarstwowej metryce: u schyłku XIII i w XIV wieku wzmiankowana jako książęcy zamek (castrum), następnie związana z rodem Rechenbergów i Schönaichów. Najstarsze czytelne relikty murowane wiąże się dziś z dworem w obrębie południowego skrzydła, datowanym na pierwszą połowę XVI wieku, …
Rakowice Wielkie I to relikty murowanej wieży mieszkalnej, dziś zachowanej w stanie ruiny jako dolne partie przyziemia. Budowlę wzniesiono z łamanego i ciosanego piaskowca na planie trapezowatym, z wnętrzami podzielonymi na komunikacyjne tunele ze schodami oraz sklepione izby. Datowanie obiektu, oparte na cechach detali …
Rakowice Wielkie II to relikty murowanej wieży mieszkalnej z początku XVI wieku, należącej do zespołu mieszczańskich siedzib rezydencjonalnych związanych z Lwówkiem Śląskim. Obiekt wzniesiono z kamienia łamanego z użyciem dużych ciosów narożnych, na planie prostokąta o wymiarach około 8 × 9 m, jako trzykondygnacyjną …
