Późne średniowiecze – okres średniowiecza, odpowiadający włoskiemu trecento i wczesnemu renesansowi. Na potrzeby katalogu Zamków i dworów obronnych Śląska przyjęto, że przypada na XIV i XV wiek.
Okres ten charakteryzuje się rozwojem stylu gotyckiego, który do części rejonów północnej Europy i Hiszpanii dotarł ok. 1400 roku, a także rozwojem świeckiej sztuki użytkowej dla bogacących się klas mieszczańskich Włoch i Flandrii
![PRUDNIK, st. 11 (Dębowiec), model cieniowanego reliefu stanowiska (oprac. M. Legut-Pintal, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2026/01/3_Prudnik_debowiec_nmt.jpg)
Prudnik-Dębowiec to stanowisko w typie motte, położone w pobliżu granicy polsko-czeskiej, w terenie podgórskim. Obiekt ma postać czworobocznego nasypu otoczonego fosą. To relikt siedziby związanej z zanikłą osadą, podarowaną w 1430 r. mieszczanom prudnickim. Lokalizacja woj. opolskie, pow. prudnicki, gm. Prudnik Współrzędne 50.2835254, 17.5370246 …
Założenie zamkowe w Urazie zajmuje rozległy, owalny nasyp o wymiarach ok. 100 × 120 m, otoczony częściowo zachowaną fosą i wałem zewnętrznym. Na majdanie znajdują się relikty nowożytnego zamku, które kryją w sobie pozostałości średniowiecznej warowni: poligonalnego obwodu z wieżą mieszkalną w narożniku zachodnim …
Zamek w Ujeździe zlokalizowano w północnej części miasta, na krawędzi niewielkiej podmokłej doliny, na zachód od kościoła św. Andrzeja. W świetle wyników badań Jerzego Romanowa najstarszym elementem założenia była kamienna wieża o boku ok. 8,4 m, sprzężona z masywnym murem obwodowym (ok. 31,5 × …
Lokalizacja reliktów warowni książęcej w Świerzawie pozostaje niepewna. W literaturze wskazywano m.in. Sędziszową (dwór z reliktami kamiennej wieży mieszkalnej w górnej części wsi, ok. 0,5 km na północ od Świerzawy), Stara Kraśnica (relikty renesansowego dworu na południe od Świerzawy), a także zabudowę wieżową widoczną …
Dwór w Stabłowicach (obecnie osiedle Wrocław–Stabłowice) znajdował się w dolinie Bystrzycy, przy południowym krańcu dawnej wsi, na zachód od kościoła. W nowożytnej kartografii murowana siedziba sytuowana była w południowej części folwarku, na wyspie otoczonej rowami zasilanymi wodami rzeki. Ikonografia z połowy XVIII wieku (F.B. …
Gotycko-renesansowy dwór w Ślęzie–Lasowie rozwinął się na kopcu otoczonym fosą, gdzie najpierw funkcjonowała zabudowa szachulcowa, a w 2 poł. XIV wieku wzniesiono murowaną, ceglaną wieżę mieszkalną. Obiekt przebudowano na przełomie XV i XVI wieku oraz gruntownie przekształcono w pierwszych dziesięcioleciach XVII wieku, rozbudowując część …
Średniowieczny zamek w Szprotawie był powiązany z murami miejskimi i wysunięty poza ich obwód, od strony miasta oddzielony fosą łączącą się z fosą miejską. Do dziś zachował się fragment murów obwodowych o grubości ok. 2,2 m, wzniesionych z kamienia na planie owalu o wymiarach …
Zamek w Sycowie zlokalizowano na południe od miasta, poza jego fortyfikacjami, na plateau otoczonym fosą, na krawędzi podmokłej doliny Młyńskiej Wody. Według tradycji późnośredniowieczna warownia powstała w miejscu starszego założenia obronnego, a w epoce nowożytnej została rozbudowana i powiązana z ziemnymi umocnieniami oraz drugim …
Zamek w Strzelinie znajdował się w obrębie murów miejskich, w południowej części miasta lokacyjnego, na wschód od Bramy Wodnej. Było to niewielkie murowane założenie o planie prostokąta, oparte kurtyną południową o odcinek muru miejskiego i wpisane w parcelację miasta. W źródłach z XIV w. …
W Samotworze starsza, późnośredniowieczna siedziba panów wsi funkcjonowała na cyplu wcinającym się w zakole Bystrzycy, w centralnej części miejscowości. Obecny klasycystyczny pałac wzniesiono w latach 1776–1781, jednak w terenie czytelny jest relikt wcześniejszego murowanego założenia w postaci okazałego, owalnego nasypu o wymiarach u podstawy …
