Sieniawka (gm. Łagiewniki) – motte

Przynależność administracyjna i toponomastyka

Obecna: Sieniawka (niem. Lauterbach), gm. Łagiewniki, pow. dzierżoniowski, woj. dolnośląskie

Przynależność historyczna: księstwo świdnicko-jaworskie

Lokalizacja

Na krawędzi doliny, przy północno-zachodnim krańcu wsi.

Wybór źródeł do dziejów miasta i obiektu

• 1293-1313 – Herman de Lauterbach, w 1293 r. jako wójt (advocatus) rycerza Mojka w Byczeniu (SUb, VI, nr 120, 163, 476; RS 3318, 3345)
• 1370 – Mikołaj Glossin sprzedał Henrykowi i jego ojcu Henrykowi Predelowi 4 grzywny czynszu na swoich dobrach we wsi (Landbuch, I, nr 437)
• 1385-1407 – dobra i majątek Sandera Bolza zw. Grunau i jego żony Anny (Landbuch, II, nr 87, 661, 1140; III, nr 1223, 1866)
• 1388-1402 – dobra Henryka Bolza zw. Grunau (Landbuch, II, nr 540, 999, 1071, 1111, 1140, 1155, 1245, 1355; III, nr 172, 274, 281, 300, 331, 372, 457, 525, 885, 1223)
• 1394-1398 – dobra Konrada Bolza zw. Grunau (Landbuch, II, 1155; III, nr 372)
• 1385-1411 – Jan Czirn z Sieniawki (Landbuch, II, nr 30, 551, 1403; CDS, XXXV, s. 54, 146)
• 1411 – dobra Henryka Bolza zw. Grunaw (APWr., Rep. 65 nr 16l)
• 1483-1498 – Jan Schindel z Sieniawki (CDS, XXXV, s. 114, 118, 126)

Opis obiektu

Obiekt obecnie prawdopodobnie całkowicie zniszczony. Według danych archiwalnych miał formę nasypu założonego na planie czworoboku z zaokrąglonymi narożami o wymiarach u podstawy 28 x 39,5 m i wysokości poniżej 1 m. Kopiec pierwotnie otaczała fosa o szerokości 8-9 m i czytelny od północy wał zewnętrzny, którego szerokość rozsypisk wynosiła około 5-6 m. W XIX w. kopiec miał jeszcze około 2 m wysokości, mimo że wcześniej został zniwelowany o około 0,5 m. Jeszcze na początku XIX w. na wzniesieniu czytelne były ślady piwnicy, zbudowane z kamieni układanych bez użycia zaprawy. Wewnątrz niej odkryto kamienny filar o czworobocznym przekroju, o długości boku 0,6 m. Według relacji ówczesnych właścicieli działki, w południowym narożniku plateau miały być czytelne resztki studni. Podczas prac ziemnych i amatorskich powierzchniowych odkryto fragmenty ceramiki, węgle drzewne i grudy polepy.

Uwagi: W południowo-wschodniej części wsi na północ od folwarku zachowany bliżej nierozpoznany dwór na kopcu otoczonym szeroką fosą.

Chronologia

Na podstawie źródeł pisanych i ikonograficznych: XIII/XIV-XV w.

Wzmianki konkretnie o tym obiekcie

SUb VI, nr 120, 163, 476; RS 3318, 3345; Landbuch I, nr 437; Landbuch II, nr 30, 87, 540, 551, 661, 999, 1071, 1111, 1140, 1155, 1245, 1355; Landbuch III, nr 172, 274, 281, 300, 331, 372, 457, 525, 885, 1223, 1866; APWr., Rep. 65 nr 16l; CDS XXXV, s. 54, 114, 118, 126, 146; Schlesische Provinzial Blätter 1870, s. 577; Vug 1890, s. 126-127; Schätzke 1927, s. 63; Hellmich 1930, s. 41; Antoniewicz, Wartołowska 1964, s. 42; Kaletyn 1974, s. 333; Kaletyn 1975, s. 301; Pawłowski 1978, s. 336; Prus 1994, s. 687; Nowakowski 2017, s. 426-427.

@book{Adamska2005,

title = {Fundacje dewocyjne rycerstwa ksi\k{e}stwa \'{s}widnicko-jaworskiego w \'{s}redniowieczu},

author = {D. Adamska},

year  = {2005},

date = {2005-01-01},

urldate = {2005-01-01},

address = {Pozna\'{n}-Wroc\law},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@article{antoniewicz_mapa_1964,

title = {Mapa grodzisk w Polsce},

author = {W. Antoniewicz and Z. Warto\lowska},

year  = {1964},

date = {1964-01-01},

urldate = {1964-01-01},

journal = {Wroc\law},

pages = {29},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@article{Hellmich1930,

title = {Schlesische Wehranlagen},

author = {Max Hellmich},

year  = {1930},

date = {1930-01-01},

urldate = {1930-01-01},

journal = {Altschlesien},

volume = {3},

pages = {40\textendash41},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@article{kaletyn_1975,

title = {Sprawozdanie z dzia\lalno\'{s}ci archeologicznej s\lu\.{z}by konserwatorskiej na terenie woj. wroc\lawskiego w 1973 roku},

author = {T. Kaletyn},

year  = {1975},

date = {1975-01-01},

journal = {Silesia Antiqua},

volume = {17},

pages = {290\textendash308},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@article{kaletyn_sprawozdanie_1974,

title = {Sprawozdanie z dzia\lalno\'{s}ci archeologicznej s\lu\.{z}by konserwatorskiej na terenie woj. wroc\lawskiego},

author = {T. Kaletyn},

year  = {1974},

date = {1974-01-01},

urldate = {1974-01-01},

journal = {Silesia Antiqua},

volume = {16},

pages = {328, 341},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@book{Nowakowski2017,

title = {\'{S}l\k{a}skie obiekty typu motte. Studium archeologiczno-historyczne},

author = {Dominik Nowakowski},

year  = {2017},

date = {2017-01-01},

urldate = {2017-01-01},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@phdthesis{pawlowski_grody_1978,

title = {Grody sto\.{z}kowate, ostros\lupowe i wie\.{z}e mieszkalno-obronne na \'{S}l\k{a}sku w \'{s}redniowieczu},

author = {A. Paw\lowski},

year  = {1978},

date = {1978-01-01},

urldate = {1978-01-01},

pages = {199-200},

school = {KHASiT Politechniki Wroc\lawskiej},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {phdthesis}

}

@book{Pilch2005,

title = {Leksykon zabytk\'{o}w architektury Dolnego \'{S}l\k{a}ska},

author = {J. Pilch},

year  = {2005},

date = {2005-01-01},

urldate = {2005-01-01},

address = {Warszawa},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@book{prus_katalog2_1994c,

title = {Katalog stanowisk archeologicznych wojew\'{o}dztwa wroc\lawskiego (stanowiska opublikowane, cz. III)},

author = {O. Prus},

year  = {1994},

date = {1994-01-01},

urldate = {1994-01-01},

address = {Wroc\law},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@book{schaetzke_1927,

title = {Schlesische Burgen und Schl\"{o}sser (Iser-Riesen-Waldenburger-Gebirge und Vorberge)},

author = {V. Schaetzke},

year  = {1927},

date = {1927-01-01},

urldate = {1927-01-01},

address = {Schweidnitz},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@article{schlesische_provinzial_blaetter_1870,

title = {Schlesische Provinzial Bl\"{a}tter},

year  = {1870},

date = {1870-01-01},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {article}

}

@collection{\ssCDS16,

title = {CDS XVI = Codex Diplomaticus Silesiae, Regesten zur Schlesischen Geschichte, Bd. XVI: 1301-1315 (RS nr 2616-3542)},

editor = {Colmar Gr\"{u}nhagen and Konrad Wutke

},

year  = {1892},

date = {1892-01-01},

urldate = {1892-01-01},

address = {Breslau},

note = {u\.{z}ywany r\'{o}wnie\.{z} skr\'{o}t 'RS' lub 'RSIV'},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@collection{\ssCDS35,

title = {CDS XXXV = Codex Diplomaticus Silesiae, Die Inventare der nichtsstaatlichen Archive Schlesiens. Kreis Jauer, Bd. XXXV},

editor = {Erich Graber},

year  = {1930},

date = {1930-01-01},

urldate = {1930-01-01},

volume = {XXXV},

publisher = {Priebatsch's Buchhandlung},

address = {Breslau},

series = {CDS},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@collection{\ssLandbuch01,

title = {LANDBUCH I = Landbuch ksi\k{e}stw \'{s}widnickiego i jaworskiego, tom I: 1366-1376},

author = {I LANDBUCH},

editor = {T. Jurek},

year  = {2000},

date = {2000-01-01},

urldate = {2000-01-01},

address = {Pozna\'{n}},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@collection{\ssLandbuch02,

title = {LANDBUCH II = Landbuch ksi\k{e}stw \'{s}widnickiego i jaworskiego, tom II: 1385-1395},

author = {II LANDBUCH},

editor = {T. Jurek},

year  = {2004},

date = {2004-01-01},

urldate = {2004-01-01},

address = {Pozna\'{n}},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@collection{\ssLandbuch03,

title = {LANDBUCH III = Landbuch ksi\k{e}stw \'{s}widnickiego i jaworskiego, tom III: 1396-1407},

author = {III LANDBUCH},

editor = {T. Jurek},

year  = {2007},

date = {2007-01-01},

urldate = {2007-01-01},

address = {Pozna\'{n}},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@collection{\ssSub06,

title = {SUb VI = Schlesisches Urkundenbuch. Bd. VI: 1291-1300},

author = {VI SUB},

editor = {H. Appelt and J. Menzel and W. Irgang},

year  = {1998},

date = {1998-01-01},

urldate = {1998-01-01},

address = {K\"{o}ln},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {collection}

}

@book{vug_schlesische_1890,

title = {Schlesische Heidenschanzen und die Handelstrassen der Alten},

author = {O. Vug},

year  = {1890},

date = {1890-01-01},

urldate = {1890-01-01},

pages = {216-218},

address = {Grottkau},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}

@book{wiontzek_1931,

title = {Aus der Vergangenheit des Kirchspiels Oberpanthenau. Ein Beitrag zur Siedlungsgeschichte des Zobtengaues},

author = {K. W. Wiontzek},

year  = {1931},

date = {1931-01-01},

urldate = {1931-01-01},

address = {Nimptsch},

keywords = {},

pubstate = {published},

tppubtype = {book}

}