Pełne średniowiecze – okres w średniowiecznej historii Europy, który jest zwykle uważany za szczytowy moment lub centralną część średniowiecza. Na potrzeby katalogu Zamków i dworów obronnych Śląska przyjęto, że przypada na XI–XIII wiek.
Średniowieczny zamek w Sławie nie zachował się. Obecny zespół pałacowy wzniesiono w zasadniczym zrębie w latach 1732–1735 na miejscu starszego założenia, wykorzystując elementy zamku zniszczonego pożarem w 1721 r. Część ustaleń starszej literatury (m.in. o „XV-wiecznej” baszcie sprzężonej z oficyną) zweryfikowały badania archeologiczne, wskazujące …
W Samotworze starsza, późnośredniowieczna siedziba panów wsi funkcjonowała na cyplu wcinającym się w zakole Bystrzycy, w centralnej części miejscowości. Obecny klasycystyczny pałac wzniesiono w latach 1776–1781, jednak w terenie czytelny jest relikt wcześniejszego murowanego założenia w postaci okazałego, owalnego nasypu o wymiarach u podstawy …
W Borku Strzelińskim zachowały się relikty średniowiecznego dworu biskupiego, wzniesionego z kamienia łamanego spajanego zaprawą wapienną, na planie wydłużonego prostokąta ze skośnymi przyporami w narożach. Późniejsze przebudowy, w tym renesansowe przekształcenia, w dużej mierze zatarły pierwotny wygląd, jednak czytelne są m.in. zamurowane otwory szczelinowe, …
Renesansowo–barokowy dwór we Wrocławiu–Leśnicy powstał w miejscu średniowiecznego założenia, którego początki wiążą się z dworem książęcym wzmiankowanym od 1 połowy XIII w. Najstarsze murowane partie (po 1420 r.) to piwnice domu 10×20 m; w XVI w. rozbudowano rezydencję o trakt południowy, wieżę wejściową i …
Dawna siedziba rycerska w Pastuchowie to przykład średniowieczno-renesansowego dworu obronnego. W obrębie tzw. „majątku górnego” (Oberhof) do dziś przetrwała wieża mieszkalna z połowy XIV wieku, ujęta w późniejsze skrzydła mieszkalne z XVI stulecia. Na północnych krańcach wsi znajdują się także relikty drugiego dworu – …
![KĄTKI, widok na pałac od frontu, 2023 (fot. P. Błoniewski , Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2025/04/4-Katki-palac-od-frontu-stan-2023.jpg)
Pałac w Kątkach stanowił pierwotnie folwark książęcy Bolka II i Agnieszki, jeden z dwóch odnotowanych we wsi w XIV wieku. Pod koniec tego stulecia przeszedł w ręce rycerstwa. Ze względu na zachowane fragmenty XIV-wiecznych murów bywa utożsamiany z późniejszym dworem obronnym rodziny von Messenau …
Burkatów, wzmiankowany po raz pierwszy w 1373 roku jako Burghardisdorf, to miejscowość położona w dolinie Bystrzycy w powiecie świdnickim. Znajdują się tu pozostałości dawnego dworu obronnego, który stanowił siedzibę rodów rycerskich i szlacheckich, m.in. von Heinrichowicz, von Seidlitz, von Schindel oraz von Pückler. Dwór …
Prusice, położone w powiecie trzebnickim, były ważnym ośrodkiem w średniowieczu, należącym kolejno do księstw wrocławskiego, głogowskiego i oleśnickiego. W obrębie murów miejskich, we wschodniej części miasta, istniała bliżej nieokreślona warownia, która prawdopodobnie w XIV lub XV wieku została przekształcona w murowany zamek. Do dziś …
Grodzisko w Złotnikach Wielkich, obecnie osiedle Wrocław-Złotniki, to pozostałość po średniowiecznym dworze obronnym związanym z księstwem wrocławskim. Znajduje się w dolinie Bystrzycy, na północny zachód od dawnego osiedla Złotniki. Obiekt, widoczny jako częściowo zniwelowany kopiec o wymiarach 31 × 34 m, otoczony był fosą. …
W XIV w. znajdowało się tam książęce alodium z dużą, kamienną wieżą na kopcu otoczonym fosą; jej rozmiary wskazują, że była to wieża mieszkalna, w planie dwudzielna. W XV stuleciu dobudowano doń trzeci segment i mur obwodowy, który zamknął w czworobok dziedziniec. Był on …
