Późne średniowiecze – okres średniowiecza, odpowiadający włoskiemu trecento i wczesnemu renesansowi. Na potrzeby katalogu Zamków i dworów obronnych Śląska przyjęto, że przypada na XIV i XV wiek.
Okres ten charakteryzuje się rozwojem stylu gotyckiego, który do części rejonów północnej Europy i Hiszpanii dotarł ok. 1400 roku, a także rozwojem świeckiej sztuki użytkowej dla bogacących się klas mieszczańskich Włoch i Flandrii
Pozostałości książęcego zamku na Górze Grodowej (Fortecznej) w Rościszowie tworzą rozległe, trójczłonowe założenie o powierzchni około 9000 m². Warownia, wzniesiona prawdopodobnie z inicjatywy Henryka IV Prawego w drugiej połowie XIII wieku, obejmowała górny zamek i dwa podzamcza chronione wałami, fosami oraz konstrukcjami drewniano-kamiennymi. Obiekt …
Hipotetyczny zamek książęcy w Lubawce nie jest potwierdzony ani przez średniowieczne źródła pisane, ani przez rozpoznane relikty terenowe. Pewna jest natomiast wzmianka z 1369 roku o murowanym, kamiennym dworze przylegającym do dziedzicznego wójtostwa, którego lokalizacja i ewentualne cechy obronne pozostają nieustalone. Lokalizacja woj. dolnośląskie, …
Ruiny średniowiecznego zamku Rogowiec znajdują się na szczycie góry o tej samej nazwie, na zachód od wsi Grzmiąca. Warownia, wzniesiona na wysokości 864 m n.p.m., jest najwyżej położonym zamkiem w Polsce. Zachowane relikty obejmują zamek górny, międzymurze i rozległy zamek dolny. Lokalizacja woj. dolnośląskie, …
Okazały zespół architektoniczno-urbanistyczny w Sobótce-Górce łączy relikty romańskiego palatium Piotra Włostowica, kaplicę i klasztor augustianów o cechach warownych oraz romantyczny zamek z XIX wieku. Dzisiejsza eklektyczna budowla zachowuje ślady wielu etapów przekształceń, od XII-wiecznej kamiennej siedziby możnowładczej, przez średniowieczny kościół i zabudowania klasztorne, po …
Nieistniejący zamek w Świdnicy zachował się jedynie w postaci nikłych reliktów ukrytych pod późniejszą zabudową. W XIV wieku należał do najważniejszych rezydencji książąt świdnicko-jaworskich, zwłaszcza Bolka II i wdowy po nim, księżnej Agnieszki. Lokalizacja woj. dolnośląskie, pow. świdnicki, gmina Świdnica Współrzędne 50.84376, 16.48342 Obszar …
Dawna warownia książęca i ośrodek administracyjny księstwa świdnicko-jaworskiego, po 1742 r. przekształcona przez władze pruskie w zakład pracy przymusowej i więzienie. Rozległy zespół, silnie przekształcony w XIX i XX wieku, zachował czytelne relikty średniowiecznej i nowożytnej fazy rozwoju. Zamek położony jest na zachodnim krańcu …
Średniowieczny zamek w Sławie nie zachował się. Obecny zespół pałacowy wzniesiono w zasadniczym zrębie w latach 1732–1735 na miejscu starszego założenia, wykorzystując elementy zamku zniszczonego pożarem w 1721 r. Część ustaleń starszej literatury (m.in. o „XV-wiecznej” baszcie sprzężonej z oficyną) zweryfikowały badania archeologiczne, wskazujące …
Zamek księcia Przemka żagańskiego z 4 ćwierci XIII wieku zlokalizowany był w północnym narożniku miasta lokacyjnego, na wysuniętym cyplu ograniczonym od południa korytem Młynówki, a od północy stromym zboczem. Założenie najpewniej funkcjonowało w obrębie umocnień miejskich, a około 30 m na południowy zachód od …
![BIAŁA st. 1, widok 3D modelu stanowiska od zachodu, na podstawie numerycznego modelu terenu (opracowanie: M. Legut-Pintal, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2026/01/6_biala_3d.jpg)
Grodzisko Biała st. 1 stanowi relikt zamku książęcego i siedziby kasztelanii funkcjonującej w Białej w drugiej połowie XIII wieku. Obiekt w kształcie prostokątnego nasypu, odciętego od wysoczyzny głęboką fosą, położony jest poza obszarem średniowiecznego miasta. W XVII w. wały dawnego zamku zostały wykorzystane jako …
Założenie zamkowe w Urazie zajmuje rozległy, owalny nasyp o wymiarach ok. 100 × 120 m, otoczony częściowo zachowaną fosą i wałem zewnętrznym. Na majdanie znajdują się relikty nowożytnego zamku, które kryją w sobie pozostałości średniowiecznej warowni: poligonalnego obwodu z wieżą mieszkalną w narożniku zachodnim …
