Późne średniowiecze – okres średniowiecza, odpowiadający włoskiemu trecento i wczesnemu renesansowi. Na potrzeby katalogu Zamków i dworów obronnych Śląska przyjęto, że przypada na XIV i XV wiek.
Okres ten charakteryzuje się rozwojem stylu gotyckiego, który do części rejonów północnej Europy i Hiszpanii dotarł ok. 1400 roku, a także rozwojem świeckiej sztuki użytkowej dla bogacących się klas mieszczańskich Włoch i Flandrii
Średniowieczny zamek w Sławie nie zachował się. Obecny zespół pałacowy wzniesiono w zasadniczym zrębie w latach 1732–1735 na miejscu starszego założenia, wykorzystując elementy zamku zniszczonego pożarem w 1721 r. Część ustaleń starszej literatury (m.in. o „XV-wiecznej” baszcie sprzężonej z oficyną) zweryfikowały badania archeologiczne, wskazujące …
Wskazywane w literaturze miejsce dawnego zamku w Złotoryi to wysoki cypel wcinający się w dolinę Kaczawy, na północny zachód od miasta. Obiekt jest dziś całkowicie zniszczony, a część badaczy podważała nawet istnienie zamku. Kurt Bimler wiązał to miejsce z przekazem o „podziemnych murach” oraz …
Drugi zamek miejski w Żaganiu zlokalizowany był w południowym narożniku miasta lokacyjnego, przy Bramie Bożnowskiej (Szprotawskiej), na płaskim i suchym terenie. Obecnie w tym miejscu znajduje się barokowy pałac wzniesiony na planie litery U, w którego obrębie zachowały się liczne elementy średniowiecznego i wczesnonowożytnego …
Zamek księcia Przemka żagańskiego z 4 ćwierci XIII wieku zlokalizowany był w północnym narożniku miasta lokacyjnego, na wysuniętym cyplu ograniczonym od południa korytem Młynówki, a od północy stromym zboczem. Założenie najpewniej funkcjonowało w obrębie umocnień miejskich, a około 30 m na południowy zachód od …
![BIAŁA st. 1, widok 3D modelu stanowiska od zachodu, na podstawie numerycznego modelu terenu (opracowanie: M. Legut-Pintal, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2026/01/6_biala_3d.jpg)
Grodzisko Biała st. 1 stanowi relikt zamku książęcego i siedziby kasztelanii funkcjonującej w Białej w drugiej połowie XIII wieku. Obiekt w kształcie prostokątnego nasypu, odciętego od wysoczyzny głęboką fosą, położony jest poza obszarem średniowiecznego miasta. W XVII w. wały dawnego zamku zostały wykorzystane jako …
Założenie zamkowe w Urazie zajmuje rozległy, owalny nasyp o wymiarach ok. 100 × 120 m, otoczony częściowo zachowaną fosą i wałem zewnętrznym. Na majdanie znajdują się relikty nowożytnego zamku, które kryją w sobie pozostałości średniowiecznej warowni: poligonalnego obwodu z wieżą mieszkalną w narożniku zachodnim …
Zamek w Ujeździe zlokalizowano w północnej części miasta, na krawędzi niewielkiej podmokłej doliny, na zachód od kościoła św. Andrzeja. W świetle wyników badań Jerzego Romanowa najstarszym elementem założenia była kamienna wieża o boku ok. 8,4 m, sprzężona z masywnym murem obwodowym (ok. 31,5 × …
Lokalizacja reliktów warowni książęcej w Świerzawie pozostaje niepewna. W literaturze wskazywano m.in. Sędziszową (dwór z reliktami kamiennej wieży mieszkalnej w górnej części wsi, ok. 0,5 km na północ od Świerzawy), Stara Kraśnica (relikty renesansowego dworu na południe od Świerzawy), a także zabudowę wieżową widoczną …
Średniowieczny zamek w Szprotawie był powiązany z murami miejskimi i wysunięty poza ich obwód, od strony miasta oddzielony fosą łączącą się z fosą miejską. Do dziś zachował się fragment murów obwodowych o grubości ok. 2,2 m, wzniesionych z kamienia na planie owalu o wymiarach …
Zamek w Sycowie zlokalizowano na południe od miasta, poza jego fortyfikacjami, na plateau otoczonym fosą, na krawędzi podmokłej doliny Młyńskiej Wody. Według tradycji późnośredniowieczna warownia powstała w miejscu starszego założenia obronnego, a w epoce nowożytnej została rozbudowana i powiązana z ziemnymi umocnieniami oraz drugim …
