Późne średniowiecze – okres średniowiecza, odpowiadający włoskiemu trecento i wczesnemu renesansowi. Na potrzeby katalogu Zamków i dworów obronnych Śląska przyjęto, że przypada na XIV i XV wiek.
Okres ten charakteryzuje się rozwojem stylu gotyckiego, który do części rejonów północnej Europy i Hiszpanii dotarł ok. 1400 roku, a także rozwojem świeckiej sztuki użytkowej dla bogacących się klas mieszczańskich Włoch i Flandrii
![RÓŻYNA, st. 3, widok 3D stanowiska, opracowany na podstawie numerycznego modelu terenRÓŻYNA, st. 3, model cieniowanego reliefu stanowiska (oprac. M. Legut-Pintal , Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])u (oprac. M. Legut-Pintal , Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2026/01/3_Rozyna3_nmt.jpg)
Różyna, stan. 3, to stanowisko typu motte, położone na płaskim terenie w otoczeniu łąk, pierwotnie zapewne otoczone nawodnioną fosą. Obiekt prawdopodobnie związany jest z zanikłym folwarkiem. Lokalizacja woj. opolskie, zeski, gm. Lewin Brzeski Współrzędne 50.80558503, 17.62084731 Obszar AZP 86-34 Chronologia późne średniowiecze, nowożytność Autorzy …
Zamek księcia Przemka żagańskiego z 4 ćwierci XIII wieku zlokalizowany był w północnym narożniku miasta lokacyjnego, na wysuniętym cyplu ograniczonym od południa korytem Młynówki, a od północy stromym zboczem. Założenie najpewniej funkcjonowało w obrębie umocnień miejskich, a około 30 m na południowy zachód od …
![PUSZYNA, st. 7, cieniowany model reliefu (315˚ i 75˚), svf, (oprac. M. Legut-Pintal, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2026/01/3_Puszyna_nmt.jpg)
Puszyna, st. 7 to niewielki obiekt w typie motte, położony na skraju doliny cieku Pieśna Woda. Ma postać kopca o średnicy około 15 m. Podczas badań archeologicznych odkryto fundamenty budynku z otoczaków łączonych gliną. W trakcie badań pozyskano też fragmenty ceramiki datowane na X-XII …
![BIAŁA st. 1, widok 3D modelu stanowiska od zachodu, na podstawie numerycznego modelu terenu (opracowanie: M. Legut-Pintal, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2026/01/6_biala_3d.jpg)
Grodzisko Biała st. 1 stanowi relikt zamku książęcego i siedziby kasztelanii funkcjonującej w Białej w drugiej połowie XIII wieku. Obiekt w kształcie prostokątnego nasypu, odciętego od wysoczyzny głęboką fosą, położony jest poza obszarem średniowiecznego miasta. W XVII w. wały dawnego zamku zostały wykorzystane jako …
Założenie obronno-rezydencjonalne w Zawadce powstało przez odcięcie fosą niewielkiego cypla na krawędzi wysokiej skarpy, przylegającej do podmokłej doliny niewielkiego cieku. Obiekt ma nieregularny, nerkowaty plan (ok. 50 × 67 m), z wypiętrzonym w części północnej plateau (ok. 27 × 28 m) oraz szeroką fosą …
![PRUDNIK, st. 11 (Dębowiec), model cieniowanego reliefu stanowiska (oprac. M. Legut-Pintal, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [https://zamki.pwr.edu.pl/]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/])](https://zamki.pwr.edu.pl/wp-content/uploads/2026/01/3_Prudnik_debowiec_nmt.jpg)
Prudnik-Dębowiec to stanowisko w typie motte, położone w pobliżu granicy polsko-czeskiej, w terenie podgórskim. Obiekt ma postać czworobocznego nasypu otoczonego fosą. To relikt siedziby związanej z zanikłą osadą, podarowaną w 1430 r. mieszczanom prudnickim. Lokalizacja woj. opolskie, pow. prudnicki, gm. Prudnik Współrzędne 50.2835254, 17.5370246 …
Grodzisko stożkowate w Wałach zachowało się w formie regularnego kopca otoczonego mokrą fosą. Obiekt położony jest wśród płaskich i podmokłych łąk, na północny zachód od zachodniego krańca wsi. Badania wiertnicze wskazują na istnienie drewnianego budynku, prawdopodobnie o konstrukcji ramowej, który uległ spaleniu, a na …
Założenie zamkowe w Urazie zajmuje rozległy, owalny nasyp o wymiarach ok. 100 × 120 m, otoczony częściowo zachowaną fosą i wałem zewnętrznym. Na majdanie znajdują się relikty nowożytnego zamku, które kryją w sobie pozostałości średniowiecznej warowni: poligonalnego obwodu z wieżą mieszkalną w narożniku zachodnim …
Zamek w Ujeździe zlokalizowano w północnej części miasta, na krawędzi niewielkiej podmokłej doliny, na zachód od kościoła św. Andrzeja. W świetle wyników badań Jerzego Romanowa najstarszym elementem założenia była kamienna wieża o boku ok. 8,4 m, sprzężona z masywnym murem obwodowym (ok. 31,5 × …
Lokalizacja reliktów warowni książęcej w Świerzawie pozostaje niepewna. W literaturze wskazywano m.in. Sędziszową (dwór z reliktami kamiennej wieży mieszkalnej w górnej części wsi, ok. 0,5 km na północ od Świerzawy), Stara Kraśnica (relikty renesansowego dworu na południe od Świerzawy), a także zabudowę wieżową widoczną …
